Doğu ve Güneydoğu Anadolu Jeotermal Çalıştayı’nın Sonuç Bildirgesi yayımlandı
Etkinlik afişi (Kaynak: TMMOB JMO)
Merve Uytun
15 Oca 2026
Diyarbakır’da düzenlenen, "Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Jeotermal Kaynak ve Doğal Mineralli Su Potansiyeli" Çalıştayının sonuç bildirgesi yayımlandı.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin jeotermal kaynak ve doğal mineralli su potansiyelinin ele alındığı “Çalıştay Sonuç Bildirgesi” kamuoyuyla paylaşıldı. Çalıştay, 23–25 Ekim 2025 tarihlerinde Diyarbakır’da (Sezai Karakoç Kongre ve Kültür Merkezi) gerçekleştirildi.
Bildirgede; jeotermalin enerji arz güvenliği, dışa bağımlılığın azaltılması ve bölgesel kalkınma açısından stratejik rolüne dikkat çekilirken, bölgede jeotermal potansiyelin Batı Anadolu’ya kıyasla daha sınırlı veriyle tanımlandığı ve araştırma–geliştirme çalışmalarının artırılması gerektiği vurgulandı.
Kurumsal yapı, veri şeffaflığı ve standart ihtiyacı öne çıktı
Sonuç metninde; ruhsat hukuku ve idari yapılanma başta olmak üzere uygulamada yaşanan çok başlılık ve denetim eksikliklerinin giderilmesine yönelik öneriler yer aldı. Jeotermal verilerin şeffaf ve erişilebilir olmadığına işaret edilerek, MTA bünyesinde bir “jeotermal veri bankası” kurulması ve potansiyel değerlerin belirli periyotlarla güncellenmesi gerektiği ifade edildi.
Arama–geliştirme faaliyetlerinde uluslararası normlara uyumlu standartların netleştirilmesi, süreç aşamalarını tarif eden bir kılavuz hazırlanması ve projelerin uluslararası standartlara uygun yürütülmesinin sürekli denetlenmesi önerildi. İl Özel İdareleri ve YİKOB’larda yetkin jeoloji mühendisi istihdamının artırılması da bildirgede yer alan maddeler arasında.
Terk edilmiş petrol kuyuları ve EGS başlıkları masaya yatırıldı
Bildirge, bölgedeki petrol üretim geçmişi nedeniyle çok sayıda terk edilmiş kuyu bulunduğunu; bazı kuyularda ölçülen 80–140°C kuyu tabanı sıcaklıklarının düşük–orta entalpili uygulamalar için fırsat oluşturabileceğini belirtti. Terk edilmiş kuyuların yeniden kullanımının maliyet avantajı sağlayabileceği; bölgesel/endüstriyel ısıtma, seracılık-kurutma, uygun koşullarda ORC/binary elektrik üretimi ve balneolojik kullanım gibi seçeneklere işaret edildi.
Ayrıca, geliştirilmiş jeotermal sistemler (EGS/GJS) için kademeli pilot uygulamaların gerekliliği; sismisite riski, izleme ve toplumsal kabul boyutunun şeffaf iletişim ve izleme mekanizmalarıyla yönetilmesi gerektiği vurgulandı.
Çalıştayın kapsamı
Metinde; çalıştayın TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası (Genel Merkez ve Diyarbakır Şubesi) öncülüğünde, Diyarbakır Valiliği, MTA, GAP İdaresi, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, DTSO ve Güneydoğu Anadolu Belediyeler Birliği paydaşlığıyla düzenlendiği belirtildi. Etkinlikte 12 çağrılı konuşma, 4 oturumda 17 sözlü bildiri, 6 çalıştay masası ile kültür ve teknik gezi gerçekleştirildiği; toplam katılımcı sayısının 274 olduğu bilgisi paylaşıldı.
Kaynak: JMO
