Etiyopya’daki Tulu Moye jeotermal sahasında geliştirme çalışmalarına yeniden başlanması için görüşmeler sürüyor
Etiyopya'daki Tulu Moye jeotermal projesi sahasındaki sondaj kulesi (kaynak: Reykjavik Geothermal)
Merve Uytun
17 Şub 2026
Yıllarca faaliyet gösterilmeyen ve çelişkili açıklamaların yapıldığı Etiyopya'daki Tulu Moye jeotermal sahasında inşaat çalışmalarına yeniden başlanması için görüşmeler sürüyor.
Yaklaşık iki yıl süren durgunluğun ardından, Etiyopya’nın Oromia bölgesindeki Arsi Bölgesi’nde bulunan Tulu Moye jeotermal projesinde inşaat çalışmalarına yeniden başlanması için görüşmelerin devam ettiği yönünde haberler geliyor. Projeyi geliştiren Tulu Moye Geothermal Operations (TMGO), devlet şirketi Ethiopia Electric Power (EEP) ile Maliye, Adalet ve Maden Bakanlıklarının temsilcilerinden oluşan bir müzakere komitesine projeyi yeniden başlatmak için yeni ön koşullar sundu.
Proje başlangıçta Tulu Moye sahasında toplam 150 MW’lık bir geliştirme öngörüyordu – 1. Faz için 50 MW ve 2. Faz için 100 MW. KenGen ve Marriott Drilling olmak üzere iki sondaj yüklenicisi tarafından toplam altı kuyu zaten açılmıştı. Proje ayrıca yıllar içinde Afrika Kalkınma Bankası , Jeotermal Risk Azaltma Fonu ve ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu da dahil olmak üzere çeşitli kurumlardan çeşitli hibeler almıştı.
İş bırakma ve çelişkili iddialar
2024 yılında yayınlanan bir raporda, TMGO’nun özellikle Oromo Kurtuluş Ordusu’ndan (OLF-Shane) kaynaklanan güvenlik tehditleri nedeniyle faaliyetlerini durdurma kararı aldığı belirtildi. Rapora göre, 2023 yılında onlarca silahlı adam proje alanına baskın düzenledi. Bu durum, güvenlik risklerinden korkan yabancı yatırımcıların ve geliştiricilerin geri çekilmesine yol açtı.
Raporda ayrıca, eski bir çalışanın projenin kapanması beklentisiyle Şubat 2024 itibarıyla dört aylık bir avans ödemesi aldığını söylediği belirtiliyor. Marriott Drilling de, olaydan önce projeden çekilen KenGen’i takip ederek şantiyedeki çalışmalarını durdurmuştu.
Yaklaşık iki yıl süren faaliyetsizliğin ardından, Etiyopya’nın Oromia bölgesindeki Arsi Bölgesi’nde bulunan Tulu Moye jeotermal projesinde inşaat çalışmalarına yeniden başlanması için görüşmelerin devam ettiği yönünde haberler geliyor. Projeyi geliştiren Tulu Moye Geothermal Operations (TMGO), devlet şirketi Ethiopia Electric Power (EEP) ile Maliye, Adalet ve Maden Bakanlıklarının temsilcilerinden oluşan bir müzakere komitesine projeyi yeniden başlatmak için yeni ön koşullar sundu .
Proje başlangıçta Tulu Moye sahasında toplam 150 MW’lık bir geliştirme öngörüyordu – 1. Faz için 50 MW ve 2. Faz için 100 MW. KenGen ve Marriott Drilling olmak üzere iki sondaj yüklenicisi tarafından toplam altı kuyu zaten açılmıştı. Proje ayrıca yıllar içinde Afrika Kalkınma Bankası , Jeotermal Risk Azaltma Fonu ve ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu da dahil olmak üzere çeşitli kurumlardan çeşitli hibeler almıştı .
İş bırakma ve çelişkili iddialar
2024 yılında yayınlanan bir raporda, TMGO’nun özellikle Oromo Kurtuluş Ordusu’ndan (OLF-Shane) kaynaklanan güvenlik tehditleri nedeniyle faaliyetlerini durdurma kararı aldığı belirtildi. Rapora göre, 2023 yılında onlarca silahlı adam proje alanına baskın düzenledi. Bu durum, güvenlik risklerinden korkan yabancı yatırımcıların ve geliştiricilerin geri çekilmesine yol açtı.
Raporda ayrıca, eski bir çalışanın projenin kapanması beklentisiyle Şubat 2024 itibarıyla dört aylık bir avans ödemesi aldığını söylediği belirtiliyor. Marriott Drilling de, olaydan önce projeden çekilen KenGen’i takip ederek şantiyedeki çalışmalarını durdurmuştu.
Ancak, hükümet ve eyalet yetkililerinin projenin kapatılmasına ilişkin TMGO’nun açıklamalarıyla çelişen başka nedenler öne sürmesi, durumu daha karmaşık hale getiriyor gibi görünüyor.
EEP CEO’su Ashebir Balcha, bölgede böyle bir güvenlik endişesinin olmadığını söyledi. Dahası, Assela Rüzgar Santrali gibi diğer büyük ölçekli enerji projeleri aynı bölgede sorunsuz bir şekilde faaliyet gösteriyor. Bunun yerine CEO, kapatmanın sahada bulunan jeotermal kaynağın kalitesiyle ilgili olduğunu öne sürüyor.
“Kapanmanın asıl nedeni, geliştiricilerin büyük miktarda para yatırdıktan sonra jeotermal enerji kaynağını bulamamasıdır. Ayrıca, sondaj çalışmalarının sonuç vermediğini gördükten sonra finansörlerin daha fazla fon sağlamaya istekli olmadıklarına inanıyoruz,” dedi Ashebir.
Yeni şartlar görüşülüyor.
Abebe Degefa, teknik ve finansal zorlukların birleşimi nedeniyle yeniden müzakerenin gerekli hale geldiğini ima etti. “Sahada yeterli jeotermal kaynak bulunmaması ve bunun sonucunda ortaya çıkan finansal zorluklar nedeniyle, kredi verenler projeyi finanse etmeye devam etmeye hazır değildi,” dedi. “Bu da sözleşmenin yeniden müzakere edilmesini kaçınılmaz hale getirdi.”
Kaynaklara göre, TMGO tarafından belirlenen yeni ön koşullar arasında döviz bulunabilirliğine ilişkin garantiler, elektrik satışlarından elde edilen kârların ABD doları cinsinden yurtdışına aktarılmasına izin verilmesi ve tahkim konusunda New York Sözleşmesi’nin dahil edilmesi yer alıyor. Son madde, üye devletleri diğer yargı bölgelerinde verilen tahkim kararlarını tanımaya mecbur edecek.
EEP Direktörü Tesfaye Tilaye, tüm tarafların müzakereleri mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırmak ve projedeki çalışmalara yeniden başlamak için çalıştığını belirtiyor. Ayrıca, 150 MW’lık hedef geliştirme planının değişmediğini de ekliyor.
Kaynak: ThinkGeoEnergy
