GEL, jeotermal elektrik ve sıfır karbonlu lityum üretimiyle İngiltere için iki ilke imza attı

İngiltere'nin Cornwall bölgesinde bulunan United Downs jeotermal enerji santrali (kaynak: GEL)

Merve Uytun 6 Mar 2026

Geothermal Engineering Ltd (GEL), İngiltere’de benzeri görülmemiş iki başarıya imza attı: İlk faaliyete geçen jeotermal enerji santrali ve ilk ticari ölçekli jeotermal lityum karbonat tesisi. İngiltere’de sürdürülebilir enerji ve kritik mineraller tarihinde bu önemli dönüm noktasını kutlamak için Cornwall’daki United Downs sahasında bir açılış töreni düzenlendi.

GEL CEO’su Dr. Ryan Law, “Ayaklarımızın altındaki kaynaklardan yararlanarak elektrik ve lityum üretme konusunda İngiltere için dönüm noktası niteliğindeki bu adımın ön saflarında yer almaktan gurur duyuyoruz. Bu, İngiltere’de jeotermal enerji için büyük bir ilerleme ve genişleme planlarımızın başlangıcıdır” dedi.

“Jeotermal enerji ve kritik minerallerin çıkarılması, aynı yer altı kaynağını paylaştıkları için doğal olarak birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Temiz elektrik üreten sıcak, mineral bakımından zengin sıvılar, lityum karbonat gibi stratejik malzemelerin geri kazanılması için de işlenebilir. Bu nedenle, enerji ve mineral çıkarma tesislerinin aynı yerde konumlandırılması, kuyulara yapılan yatırımı en üst düzeye çıkarır, yer altı kaynaklarının bozulmasını en aza indirir ve her iki kritik sektörde de güvenli yerli tedarike geçişi hızlandırır. United Downs tesisleri, bunu iklime, topluluklara ve ekonomiye fayda sağlayacak şekilde yapabileceğimizi kanıtlıyor.”

İngiltere’nin jeotermal ortamına uygun enerji santrali teknolojisi

Enerji santrali, biri İngiltere’de şimdiye kadar açılan en derin ve en sıcak kuyu olan, 5000 metreden fazla derinliğe ve 185 °C’nin üzerinde sıcaklığa sahip iki jeotermal kuyudan besleniyor. United Downs santrali, dünya çapında 500 MW’ın üzerinde faal jeotermal kapasiteye sahip İtalyan teknoloji sağlayıcısı Exergy International ile ortaklaşa geliştirildi.

Exergy tarafından tedarik edilen Organik Rankine Çevrimi (ORC) enerji santrali, 3 MWe brüt kapasiteye sahip olup, jeotermal akışkanın ısısını kullanarak elektrik üretmek için yüksek verimli Radyal Çıkış Türbini kullanmaktadır. Yoğuşma sistemi hava soğutmalı olduğundan su tüketimini ortadan kaldırır. Ayrıca atmosfere buhar salmaz, görsel etkisi minimum düzeydedir ve küçük bir alana ihtiyaç duyar.

Exergy Jeotermal Satış Müdürü Giacomo Menghetti’nin açıkladığı gibi, ORC enerji santrali teknolojisi, İngiltere’deki düşük ve orta sıcaklıktaki jeotermal kaynaklar için mükemmel bir şekilde uygundur. Ayrıca, 300 kW’tan 50 MW’a kadar farklı güç çıkış boyutlarına da uyum sağlayarak farklı pazar gereksinimlerini karşılayabilmektedir.

“Ayrıca, kuyu başı vanasından yeniden enjeksiyona kadar tüm yüzey tesislerinin yönetimindeki deneyimimiz, her özel uygulama için en uygun çözümü sunmamızı sağlıyor,” diye açıklıyor Menghetti.

Cornwall jeotermal enerji santralinden üretilen elektrik, Octopus Energy tarafından 3 MW’lık bir Enerji Satın Alma Anlaşması (PPA) kapsamında satın alınacak. Bu miktar, 10.000 evin elektrik ihtiyacını karşılamaya yetecek.

Octopus Energy’nin kurucusu Greg Jackson , “Faturalar hâlâ çok yüksek ve çözüm daha fazla yerli, yenilenebilir enerji. İlk defa, İngiliz evlerine derin jeotermal enerji getiriyoruz; ayaklarımızın hemen altında temiz, sürekli bir enerji kaynağı,” dedi.

GEL’in Cornwall’da şu anda geliştirme aşamasında olan iki derin jeotermal sahası daha bulunuyor ve bu sahalar 2030 yılına kadar İngiltere’de 10 MW’lık ek baz yük jeotermal enerji sağlayacak.

Jeotermal tuzlu sudan lityum üretimi

GEL, Birleşik Krallık’ta bir ilke imza atarak, elektrikli araçlar ve enerji depolama sistemleri de dahil olmak üzere şarj edilebilir pillerin üretiminde kullanılan temel hammadde olan sıfır karbonlu lityum karbonatın ticari ölçekte üretimine başladı.

GEL tesisi, Şubat 2026’daki başlangıç ​​noktasından itibaren yıllık 100 ton lityum karbonat üretme kapasitesine sahip olacak.

Enerji üretimi sonrasında, sıvı, pil sınıfı lityum karbonat elde etmek için işlenir ve daha sonra kapalı bir döngü içinde yeraltına geri enjekte edilir. Yüzeye çıkarılan su, 340 ppm’den fazla pil sınıfı lityum karbonat eşdeğeri (LCE) içerir ve bu da onu dünyadaki en yüksek lityum konsantrasyonlarından biri yapar.

GEL, önümüzdeki on yılda üretimini yılda 18.000 tonun üzerine çıkarmayı hedefliyor; bu da yılda yaklaşık 250.000 elektrikli araç bataryası veya Birleşik Krallık’ın 2024 yılındaki elektrikli araç (BEV) kayıtlarının %65’ini karşılamaya yetecek bir miktar.

Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanlığı Devlet Bakanı Dr. Alan Whitehead, “Birleşik Krallık’ın ilk jeotermal enerji santrali, binlerce eve temiz, yerli enerji sağlayarak Birleşik Krallık enerji inovasyonu için çığır açan bir an. Sıfır karbonlu lityumun artık Birleşik Krallık’ta üretilmesiyle, İngiliz işletmeleri yeni nesil elektrikli otomobilleri çalıştırmak için gereken malzemelerin temininde öncülük ediyor” dedi.

Birleşik Krallık için birden fazla zafer

United Downs jeotermal enerji santralinin faaliyete geçmesi, Birleşik Krallık için birçok açıdan bir kazanımdır. Yerli kaynaklı temel yük enerjisi için yeni bir kaynak sağlamaktadır. Bu, rüzgar ve elektrik enerjisi dengesini sağlamak için ithal yakıt kaynaklarına olan bağımlılığı azaltarak şebeke istikrarını iyileştirmektedir.

Proje ayrıca, İngiltere otomotiv sektörünü desteklemek için yerli bir lityum tedarikini güvence altına alıyor ve 2027 Menşe Kuralları gerekliliklerini karşılıyor. Jeotermal kaynaklı lityum, pil depolamasının karbon ayak izini önemli ölçüde azaltıyor. Son olarak, jeotermal enerji üretimi hem temiz enerji avantajları sağlıyor hem de İngiliz haneleri için elektrik fiyatlarında daha fazla istikrar yaratıyor.

Kerogen-CX CEO’su Jason Cheng, “Jeotermal enerji, sistemik karbonsuzlaştırmayı ve enerji geçişini ilerletirken ekonomik büyümeyi desteklemek için cazip bir fırsat sunuyor. Avrupa genelinde hızla genişleme devam ederken ve Büyük Britanya’da çok gigawatt’lık karasal potansiyel varken, Birleşik Krallık’ın güvenli, sürekli çalışan bir yerel yenilenebilir ısı ve enerji kaynağını ölçeklendirme konusunda açık bir fırsatı var ” dedi.

ThinkGeoEnergy olarak, United Downs jeotermal projesinin 2011’deki ilk yıllarından beri ilerleyişini yakından takip ettik. Bu projeyi nihayet başarıyla tamamlayarak İngiltere’nin jeotermal sektörü için tarih yazan Geothermal Engineering Ltd. ekibini tebrik ediyoruz.

Kaynak: ThinkGeoEnergy