ABD Enerji Bakanlığı, yapay zekâ destekli jeotermal arama projesini hibe programı için seçti
MAESTRO projesinin baş araştırmacısı Mohammad Javad Abdolhosseini Qomi (sağda) ve yardımcı baş araştırmacı Russ Detwiler (kaynak: Steve Zylius / UC Irvine)
Merve Uytun
27 Eki 2026
UC Irvine öncülüğünde, jeotermal kaynakları güvenli ve verimli bir şekilde belirlemek için yapay zekayı kullanmayı amaçlayan bir proje, ABD Enerji Bakanlığı tarafından Genesis Misyonu için seçildi.
Yapay zekayı kullanarak jeotermal enerji kaynaklarını güvenli ve ekonomik bir şekilde keşfetmeyi ve geliştirmeyi amaçlayan bir araştırma projesi, ABD Enerji Bakanlığı (US DOE) tarafından Genesis Misyonu’nun II. Aşamasına geçmek üzere seçildi. Toplam 12 proje, 159 milyon ABD doları tutarında II. Aşama ödüllerini almaya hak kazandı.
Yeraltı Akıl Yürütme ve Optimizasyon için Çoklu Ajan Yapay Zeka Uzmanı (MAESTRO) projesi, Kaliforniya Üniversitesi, Irvine’deki mühendisler tarafından yürütülüyor. Projeye, Kaliforniya Üniversitesi’nin dört diğer kampüsü (UC Berkeley, UC Riverside, UC San Diego, UC Santa Cruz) ile dört ulusal laboratuvar (Los Alamos, Lawrence Livermore, Lawrence Berkeley ve Pasifik Kuzeybatı) ve özel işletmeler de katılıyor. Projenin ikinci aşamasının üç yıl sürmesi bekleniyor.
Geniş ekip, jeofizik, jeomekanik, jeokimya, yapay zeka ve makine öğrenimi alanlarındaki uzmanlığın yanı sıra, bu tür sürdürülebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi ve işletilmesinde yer alan mühendislik yeteneklerini bir araya getiriyor.
UC Irvine İnşaat ve Çevre Mühendisliği Profesörü ve projenin baş araştırmacısı Mohammad Javad Abdolhosseini Qomi, “Yeraltında tüm Amerika Birleşik Devletleri’ni besleyecek kadar yeterli jeotermal enerji potansiyeli var, ancak bunu güvenli ve ekonomik bir şekilde ortaya çıkarmak hala büyük bir zorluk,” dedi. “MAESTRO projesi, karmaşık yeraltı ortamları hakkındaki bilgilerimizdeki boşlukları, soruna birden fazla açıdan yaklaşmak için entegre bir yapay zeka çerçevesi kullanarak gidermek üzere tasarlandı.”
MAESTRO projesi, jeofiziksel gözlem verilerinin ve önceki öğrenmelerin büyük miktarlarını işlemek için yapay zeka araçlarını kullanacak ve bu sayede uyarım sırasında kırıkların nasıl yayılabileceğini tahmin edebilen modeller üretecektir. Bu simülasyonlar, işletmecilerin Geliştirilmiş Jeotermal Sistemler (EGS) projelerinin başarı olasılığını değerlendirmelerine yardımcı olabilir.
Proje ayrıca yapay zeka sistemlerinin fiziksel sorunları nasıl öğrendiği ve bu sorunlar hakkında nasıl akıl yürüttüğü konusunda da ilerlemeler sunacak. Yaygın olarak kullanılan ve kullanıldıkça daha akıllı hale gelen navigasyon uygulamaları gibi, MAESTRO’nun yapay zekası da tahmin belirsizliği alanlarının belirlendiği, bilgi boşluklarını doldurmak için hedefli simülasyonların çalıştırıldığı ve güncellemelerin yapıldığı, kendi kendini geliştiren bir geri bildirim döngüsü üzerinde çalışacaktır. Yapay zeka önerilerinin fiziksel olarak tutarlı ve güvenilir olmasını sağlamak için sisteme bir güvenlik mekanizması entegre edilmiştir.
MAESTRO projesinin bir diğer önemli sonucu da, hidrolik kırılma faaliyetlerinden kaynaklanabilen depremler olan yapay sismisiteyi daha iyi anlamak ve kontrol altına almaktır. Bu amaçla geliştirilen teknolojiler ve yapay zeka araçları, doğal olarak meydana gelen depremler için erken uyarı sisteminin temelini de oluşturabilir.
Projenin eş baş araştırmacısı Russ Detwiler, MAESTRO’nun açık kaynaklı bir proje olacağını ve dijital kaynaklarını akademik araştırmacılar, hükümet politika yapıcıları ve genel halkla paylaşacağını sözlerine ekledi. Detwiler , “Sürdürülebilir enerji geliştirme sektöründeki profesyoneller, jeotermal projelerin hayata geçirilmesinin finansal risklerini ve zaman maliyetlerini azaltabilecek gerçek zamanlı rehberliğe erişebilecekler” dedi. “Topluluklar için, sürekli yeraltı izleme, deprem riski yüksek bölgelerde güvenliği büyük ölçüde artıracaktır.”
Kaynak: ThinkGeoEnergy
